Rondje delta

Ook dit jaar wil ik weer proberen meer dan 300 soorten in Nederland te zien. Het doel voor 2012  is boven het aantal van vorig jaar (305)  uit te komen.

Het jaar begon niet al te goed. Met de jaarwisseling was ik ziek waardoor ik niet meteen op 1 januari aan de slag kon. De volgende dag voelde ik me iets opgeknapt en kon ik voor het eerst op pad. Omdat Johannes nog altijd geen Grote burgemeester op zijn lijst had besloot ik er een rondje Delta van te maken. Om ongeveer half elf kwamen we aan bij de Oesterdam voor het eerste doel van vandaag: Fraters. Deze waren snel gevonden. Een groepje van zeventien vogels foerageerde op de dam en liet zich goed bekijken. Toen we terug reden vond ik ook nog een groep van dertien Sneeuwgorzen.

Frater / Twite

Carduelis flavirostris

Sneeuwgors / Snow Bunting

Plectrophenax nivalis

Het volgende doel: Velduilen. Gisteren waren er in de buurt van Wilhelminapolder drie gemeld.  Aangezien we het gebied niet kenden wisten we niet precies waar we moesten zoeken. Buitendijks konden we ze in elk geval niet vinden. Toen we terugliepen naar de auto vlogen er plots twee Velduilen op uit de slootkant en gingen midden op een kaal akker zitten. Na korte tijd vlogen ze weer naar de slootkant waar ze zich fraai lieten fotograferen.

Velduil / Short-eared Owl

Asio flammeus

Van deze plek was het maar een klein stukje rijden naar het volgende doel, de Grote geelpootruiter van Colijnsplaat. Hier aangekomen zagen we al enkele andere vogelaars staan, waaronder een Zwitser die ons  wat informatie verschafte over plekken voor Steenpatrijzen ( een soort die Johannes en ik beide nog voor onze WP-lijst moeten). Het ruitertje was meteen binnen en liet zich met de zon in de rug goed bekijken. Helaas net wat te ver voor goede foto's.

Grote geelpootruiter / Greater Yellowlegs

Tringa melanoleuca

Dan was het nu tijd voor Johannes' nieuwe soort. Ook de Grote burgemeester vergde weinig zoekwerk. Hij zat helemaal vooraan op het strand en liet zich nog wat beter digiscopen dan de laatste keer.

Grote burgemeester / Glaucous Gull

Larus hyperboreus

Terwijl we hier stonden kwam er een Bird Alert door van de Giervalk van de Autrichepolder in Zeeuws-Vlaanderen. Voor ons allebei een nieuwe soort. We twijfelden nog even of we meteen zouden gaan rijden omdat we de waarnemer niet kenden en er de laatste tijd wel meer vage claims uit dit gebied kwamen.  Nog snel even  Kuifaalscholer op de jaarlijst gezet en toch maar gegaan.

Toen we net de Westerscheldetunnel door waren kwam het bericht van Alwin Borhem dat de vogel niet meer op de bewuste plek aanwezig was. Nog een tijd de troosteloze akkers, weilanden en moddervlakten afgezocht maar helaas. Ondertussen hoestte ik zo ongeveer de longen uit mijn lijf en ging ik ook nog midden in de stront staan... Mijn humeur werd er niet echt beter op. In de verspilde twee uur hadden we ook IJsduiker, Zwarte rotgans, Kleine burrie en nog wat leuke soorten kunnen zien. Snel terug dan maar, misschien dat de burrie nog net lukt.

Er was geen tijd meer voor de IJsduiker van het Veerse meer, maar het lukte nog wel om, vanuit de rijdende auto, de Kraanvogel bij Westenschouwen binnen te koppen. Aangekomen in de Buitenhaven van Stellendam was de Kleine burgemeester helaas niet meer aanwezig.

Al met al niet het dagje waar ik op had gehoopt. Het was ook niet echt bevorderlijk voor de gezondheid want ik zit helaas weer ziek thuis dit stukje te tikken.

Terugblik 2011

De doelstelling voor dit jaar was om de 300 soorten te halen. Dit is uiteindelijk vrij makkelijk gelukt: in totaal kwam de teller uit op 305. Als ik nog wat meer mijn best had gedaan had ik nog een stukje hoger kunnen uitkomen. Zo heb ik een aantal relatief algemene soorten als Witoogeend, Draaihals, Kerkuil, Strandleeuwerik en  Grote barmsijs  gemist. Nu moet ik bekennen  dat ik hiervoor ook niet echt mijn best heb gedaan.  Het is me ook nog gelukt 19 nieuwe soorten aan mijn lijst toe te voegen. Een aantal langverwachte (bijv. Vale pijl, Grote pieper en Waterrietzanger) maar ook een aantal verassingen (bv. Kaspische plevier, Amerikaanse oeverloper,  Kleine trap en Kleine klapekster). Mijn totaallijst is hiermee uitgekomen op 376. Hierbij een kort de hoogtepunten:

Januari begon rustig met o.a.  Grote geelpootruiter, Zwarte rotgans, Taigarietgans,  IJsduiker Pestvogel.  Februari was nog stiller met als ‘hoogtepunten’ Grauwe gors en Frater.  Maart leverde als leukste soort een Steppekievit op.

Grote geelpootruiter / Greater Yellowlegs

Tringa melanoleuca 

Waterspreeuw / White-throated Dipper

Cinclus cinclus

In april barstte het los.  Het begon nog rustig met Kortsnavelboomkruiper en Kuifleeuwerik in Limburg en Korhoenders en een Oehoe in Overijssel/Gelderland. Langzaamaan werden de soorten beter met o.a.  twee Amerikaanse wintertalingen, Ringsnaveleend, Iberische tjiftjaf, Steppekievit en Steppekiekendief. De 25^e was echt een topdag. Het begon op Kamperhoek  met o.a. Duinpieper en Europese kanarie en eindigde met Ross’ meeuw, Blonde ruiter en, mijn eerste nieuwe soort van het jaar, Griel. Twee dagen later zag ik een Woestijnplevier bij Hoek van Holland en kon ik, totaal onverwacht , de Kaspische plevier inhalen. 

Ross' meeuw / Ross's Gull

Rhodostethia rosea

 Woestijnplevier / Greater Sand Plover

Charadrius leschenaultii

Mei was iets rustiger maar leverde toch nog twee nieuwe soorten op: Ralreiger en  Kortteenleeuwerik. Andere leuke waarnemingen waren  Roodpootvalk, Witwangstern,  Zwarte ooievaar en maarliefst drie Roodkeelpiepers, waarvan één zeer fraai ter plaatse. Deze maand leverde helaas ook de eerste grote dip op, de Kalanderleeuwerik van Hoek van Holland. Juni begon vrij rustig met Orpheusspotvogel, Slangenarend en Kleinst waterhoen. Naarmate de maand vorderde werden de soorten steeds beter: Zwarte Ibis, Terekruiter, Grauwe fitis en Dougalls stern (de laatste drie nieuw voor mijn NL-list).

Ralreiger / Squacco Heron

Ardeola ralloides 

Roodkeelpieper / Red-throated Pipit

Anthus cervinus

Kortteenleeuwerik / Greater Short-toed Lark

Calandrella brachydactyla 

Juli was een fantastische maand met drie nieuwe soorten (Amerikaanse oeverloper, Roodkeelstrandloper en Scharrelaar) en daarnaast nog soorten als Slangenarend, Krekelzanger en mijn tweede Aziatische goudplevier. Augustus  leverde, na veel moeite,  eindelijk mijn eerste Waterrietzanger op. Verder had ik het geluk net bij Katwijk te zitten toen een Ross’meeuw (de tweede van het jaar en al weer mijn vierde totaal) langs vloog.

  

Roodkeelstrandloper / Red-necked Stint

Calidris ruficollis 

 Aziatische goudplevier / Pacific Golden Plover

Pluvialis fulva

September begon met grote aantallen Noordse- en maarliefst drie Vale pijlen (nieuwe soort), mijn mooiste Kleinste jager ooit en mijn eerste zichtwaarneming van Klein waterhoen. Eind van de maand was er het Dutch Birding weekend met een mooie reeks soorten, o.a.:  Steppekiekendief, Roze spreeuw, Morinel, Gestreepte strandloper, Bladkoning, mijn eerste najaarswaarneming van een Orpheusspotvogel en  (eindelijk…) mijn eerste Grote pieper .  Het weekend werd in stijl afgesloten met nog een goede inhaler, een Daurische Klauwier.

Kleinste jager / Long-tailed Skua

Stercorarius longicaudus 

Oktober, tja…, het had zo mooi kunnen zijn.  Het begon heel goed met opnieuw drie nieuwe soorten: Blauwstaart, Kleine klapekster en Bruine boszanger. Op 31 oktober werd er echter een Langstaartklauwier gevonden bij Den Helder en ik kon niet weg… De volgende dag was de vogel gevlogen. Mijn beroerdste dip ooit en één die dit jaar voor een belangrijk deel heeft verpest.  November begon dus niet met de klauwier maar met een Pallas’ boszanger. Dit was nummer 298 dus nog maar twee te gaan en ik had mijn doel bereikt.  Op vier november was het dan zover. Eerst een Koereiger en daarna, als driehonderdste soort een Amerikaanse smient. Verder deze maand een Zwarte zeekoet, een Siberische tjif en een mogelijke Toendraslechtvalk.  De fut  was er in December een beetje uit. Nog wel een nieuwe soort (Humes bladkoning) en mijn tweede Witkopeend. Het jaar werd afgesloten met een Grote- en een Kleine burgemeester.

Blauwstaart / Red-flanked Bluetail

Tarsiger cyanurus

(foto: Co van der Wardt)

Kleine burgemeester/ Iceland Gull

Larus glaucoides 

Volgend jaar ga ik opnieuw proberen boven de 300 soorten uit te komen en, als het even kan, het record van dit jaar te verbreken.

Burries

Omdat  het al weer even geleden was dat ik burgemeesters ( ‘burries’ in vogelaarsjargon) had gezien ging het gisteren naar Zuid-Holland en Zeeland.  Om kwart over acht van huis vertrokken en even na negenen kwam ik aan bij de buitenhaven van Stellendam. Lang zoeken was niet nodig, vrijwel meteen was de Kleine burgemeester in beeld. De vogel was absoluut niet schuw en liet zich tot op zo’n tien meter afstand bewonderen.  Helaas was het nog wat te donker voor foto's zodat ik besloot ’s middags nog eens terug te komen. Op de dam helaas geen Fraters en bij de Kwade Hoek was ook niet veel te beleven. Op naar de Brouwersdam dan maar.

Langs de dam zaten veel  Brilduikers, Eiders en  Middelste zaagbekken met daartussen wat Zwarte zee-eenden en Kuifduikers en als hoogtepunt een mannetje IJseend.  Bij de spuikom enkele Roodkeelduikers, Paarse strandloper en een verre Zeekoet. Een Slechtvalk  zat op zijn vaste uitkijkpost.

Vervolgens naar Neetje Jans waar al enige tijd een eerste winterkleed Grote burgemeester zit. Hier aangekomen hoorde ik dat de vogel net het strand op was gevlogen en ergens  tussen de (honderden) andere meeuwen moest zitten. Ik hoefde gelukkig niet lang te zoeken want de vogel zat helemaal vooraan in de groep.  Twee burries op één dag, dat was me nog niet eerder overkomen. Een derde lukte helaas niet want de Kleine burrie die hier eerder ook was gezien was net richting het noorden weggevlogen.

Grote burgemeester / Glaucous Gull

Larus hyperboreus

Na vergeefs te hebben gezocht naar Kuifaalscholvers ging het weer terug naar Schouwen- Duiveland. Bij  Westenschouwen zat een Kraanvogel vlak langs de weg. Zo dichtbij had ik er nog nooit één gezien. Misschien dat de gezondheid van de vogel hier iets mee te maken had (gebroken poot).  De Kraanvogel was gelukkig wel alert en na korte tijd vloog hij op om een stuk verder weer in een akker te landen.

Kraanvogel / Common Crane

Grus grus

Langs de Stolpweg waren maar weinig vogels aanwezig: geen Velduilen, Ruigpoten of Patrijzen en maar één Blauwe kiekendief.  Via de Brouwersdam weer teruggereden naar Stellendam om alsnog de Kleine burrie te digiscopen. De vogel zat nog op dezelfde plek en kwam tot op vijf meter afstand. Te dichtbij om te fotograferen…! Het licht was ook nog niet optimaal maar toch kon ik nog wat aardige plaatjes schieten.

Kleine burgemeester / Iceland Gull

Larus glaucoides

Humes Blako

In de middag van 9 december werd in Katwijk een bladkoning ontdekt die later met behulp van een geluidsopname werd gedetermineerd als Humes Bladkoning, nog altijd een nieuwe soort voor me. Toen de vogel zaterdagmorgen weer terug werd gevonden besloot ik mijn training te laten schieten en naar Katwijk te rijden. Aangekomen op de parkeerplaats kwam Jaap Engberts ook net aanrijden. René van Rossum stond op dat moment bij de vogel en leidde ons telefonisch naar de plek.

Hier aangekomen liet de vogel zich niet meer horen.  Na een tijd lang zonder succes te hebben gewacht besloten we maar te gaan zoeken.  Teruggekomen op de oude plek begon de Humes bladkoning  plotseling weer  te roepen en kon ik eindelijk deze soort bijschrijven.  Enkele malen zag ik iets wegflitsen maar het lukte me niet om de vogel goed in beeld te krijgen, laat staan te digiscopen. Na ongeveer twee minuten was het weer stil. Het duurde vervolgens ruim een half uur voor August van Rijn de vogel weer terugvond. Deze keer liet de vogel zich ook vrij goed zien.

Tevreden met mijn waarneming besloot ik nog even bij Savoy over zee te kijken. Er vlogen behoorlijke aantallen Drieteenmeeuwen maar verder was het vrij rustig. Wat langsvliegende duikers, alkjes  en, als hoogtepunt,  een dichtbij langsvliegende Noordse stormvogel. Na ruim een uur besloot ik het voor gezien te houden en op huis aan te gaan.

+ 1

Ik moet eerlijk bekennen dat, nu mijn doelstelling voor 2011 is gehaald, de motivatie wat minder is geworden. Er zijn nog wat relatief makkelijke soorten binnen te halen (Strandleeuwerik, Grote barmsijs enz.) maar om één of andere reden heb ik weinig zin om daar veel moeite voor te doen. Een leuke zeldzaamheid doet me dan wat meer.

Johannes had nog altijd geen Zwarte zeekoet op zijn lijst staan en wist me over te halen om op 26 november naar de Brouwersdam te gaan. Hier aangekomen was het erg rustig. Het gebruikelijke spul: Roodkeelduiker, Kuifduiker, Roodhalsfuut, Brilduiker, Middelste zaagbek, Zwarte zee-eend enz. Daarom maar snel doorgereden naar de Spuisluis. Ondanks intensief zoeken konden we de zeekoet helaas niet vinden. Net toen we verder wilden rijden kwam er een vogelaar naar ons toe die aangaf dat hij de vogel in beeld had. Het was nog even zoeken maar korte tijd later had ik de Zwarte zeekoet in de telescoop. Mijn tweede ooit en een nieuwe voor Johannes.

Volgende stop was nabij Port Zeelande. De eerder gemelde Zwarte rotgans liet helaas verstek gaan en na wat Rotganzen op de plaat te hebben gezet reden we verder richting Stolpweg.

Rotgans / Dark-bellied Brent Goose

Branta bernlica

Hier helaas (weer) geen Velduilen maar wel een groepje Patrijzen en een Blauwe kiekendief.

Patrijs / Grey Partridge

Perdix perdix

Bij de Koudekerksche Inlaag liet een Torenvalk zich goed digiscopen en zagen we ook nog een Ruigpootbuizerd. Op de weg terug naar de Brouwersdam een opvliegend Bokje.

Torenvalk / Common Kestrel

Falco tinnunculus

Ruigpootbuizerd / Rough-legged Buzzard

Buteo lagopus

Weer bij de Spuisluis aangekomen duurde het niet lang voor de Zwarte zeekoet was teruggevonden. Hij zat een stuk dichterbij (op zo’n 30 meter) en liet zich fraai bekijken. Digiscopen was een ander verhaal aangezien hij druk aan het foerageren was en meestal maar een paar seconden boven water bleef. Toch kon ik nog wat aardige plaatjes schieten. Ook leuk was een grote groep laag over het water vliegende Kleine rietganzen. Hierna was het weer tijd om terug te keren naar Woerden.

Zwarte zeekoet / Black Guillemot

Cepphus grylle

De 300 gehaald!

Na de Pallas’ van afgelopen dinsdag was mijn doel voor dit jaar onder handbereik.  Donderdag waren  de, al enige tijd aanwezige, Koereiger van Everdingen en Amerikaanse smient van Middelburg  weer gemeld.  Met deze beide soorten zou ik op de 300 soorten uitkomen.

Vrijdagmorgen vroeg vertrok ik richting Everdingen. Bij aankomst op de dijk was de Koereiger niet te zien. Nadat de eerste zes (van de 16) Grote zilverreigers waren weggevlogen kwam de vogel plotseling  tevoorschijn en ging aan de rand van het slaapbosje zitten.  Na daar aantal minuten te hebben gezeten vloog hij in westelijke richting weg en vertrok ik richting Zeeland.

Na een korte stop bij de Crezéepolder nabij Ridderkerk (de eerder gemelde Grote piepers waren niet meer aanwezig) kwam ik aan bij het natuurontwikkelingsgebied aan de Zandvoortweg bij Middelburg.  Hier geruime tijd, zonder succes gezocht naar de Amerikaanse smient.  Het leek erop dat ik de 300 vandaag toch niet zou  halen.

De volgende stop was bij de Stolpweg, nabij Burghsluis op Schouwen Duiveland. Hier lieten twee Ruigpootbuizerden zich fraai bekijken en, met enige moeite, digiscopen.

Ruigpootbuizerd / Rough-legged Buzzard

Buteo lagopus

Aangekomen op de Brouwersdam zag ik dat de Amerikaanse smient weer was teruggevonden. Maar weer terug dan… Opnieuw alle Smienten afgezocht maar weer zonder resultaat. Na enige tijd kreeg ik ondersteuning van Joop Scheijbeler en samen zochten we verder.  Opeens vlogen alle vogels, waaronder een flinke groep Smienten, in paniek op. De oorzaak was al snel duidelijk. Op de grond zat een joekel van een valk met een  net geslagen Smient.  De vogel viel meteen op door de grootte en de grotendeels witte kop en onderdelen.  Even gingen de andere grote valken door mijn hoofd maar ik kwam al snel uit bij Toendraslechtvalk. Op een gegeven moment vloog de vogel op waarbij opviel dat hij/zij niet zo gedrongen was als een ‘normale’ slechtvalk (langere vleugels en staart).  Omdat  ik niet alle kenmerken van deze ondersoort paraat had was ik nog niet 100% zeker van de waarneming.

(Toendra?) Slechtvalk / Peregrine Falcon

Falco peregrinus (calidus?)

Thuisgekomen heb ik de literatuur er op nageslagen en even op internet gezocht.  Net als bij de (mogelijke) Baltische mantelmeeuw kwam ik er achter dat deze ondersoort  (vrijwel) niet met zekerheid in het veld op naam te brengen is. Helaas….

Ik liep terug naar de plek waar de meeste Smienten waren geland en ging door met zoeken. Het werd nu snel donkerder en ik begon me erbij neer te leggen dat de 300 nog even op zich zou laten wachten.  Plotseling zag ik achterin de groep Smienten de Amerikaanse smient lopen. De vogel verdween regelmatig achter de begroeiing  en we hadden het  licht tegen. Geen superwaarneming dus maar het doel was bereikt;

De 300 soorten zijn binnen!

 

Dip....

Maandag 31 oktober had ik de hele dag cursus en kon ik dus niet weg om te vogelen.  Groot was dan ook mijn frustratie dat net op die dag een Langstaartklauwier werd ontdekt bij Den Helder.  De cursusgenoten konden wel merken dat er iets aan de hand was maar het lukte niet helemaal ze te doordringen van de ernst van de situatie. Meteen verlof genomen en, na een erg onrustige nacht, stond ik dinsdag bij zonsopgang bij de plek waar de vogel het laatst gezien was. Het werd al snel duidelijk dat de vogel gevlogen was.  Ik werd er (letterlijk!) misselijk van. De kans dat deze soort nog een keer in Nederland wordt gezien is namelijk bijzonder klein. Ik kon nog wel een Pallas ‘ boszanger aan mij jaarlijst toevoegen (no. 298), maar dit kon de frustratie natuurlijk niet wegnemen.  Na zo’n dip ga je je automatisch afvragen waar je het  nu allemaal voor doet.  

De klap is hard aangekomen. Een week lang chagrijnig  geweest en ik kan me er nog steeds niet toe zetten het stukje  over de klauwier op de DB-site te lezen…. Maar ok, blijven hopen. De Kaspische plevier kon ik immers, tegen de verwachtingen in, ook snel weer inhalen. Volgende keer ga ik er meteen op af, cursus of niet!